Trans-resweratrol: czym jest i co pokazują badania

Resweratrol to związek wytwarzany przez rośliny, obecny w skórce winogron, czerwonym winie, orzeszkach ziemnych i niektórych owocach jagodowych. Stał się szeroko znany w pierwszej dekadzie XXI wieku, gdy badania laboratoryjne na drożdżach i myszach przyciągnęły dużą uwagę.

Badania z udziałem ludzi dają bardziej ostrożny obraz. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest resweratrol, co dzieje się z nim w organizmie i co wykazały badania z udziałem ludzi.

Czym jest resweratrol

Resweratrol należy do polifenoli, dużej grupy związków roślinnych. Ściślej mówiąc, jest stilbenem, czyli rodzajem polifenolu zbudowanym z dwóch połączonych struktur pierścieniowych. Rośliny wytwarzają go jako związek obronny, w większych ilościach wtedy, gdy liście są uszkodzone, zainfekowane lub wystawione na działanie promieniowania ultrafioletowego.¹ Występuje w ponad 70 gatunkach roślin, a szczególnie dużo jest go w skórce czerwonych winogron.²

Ilości w żywności są niewielkie. Czerwone wino zawiera zwykle od około 1 do 4 mg resweratrolu na litr, a niekiedy ponad 10 mg.³

Cząsteczka występuje w dwóch postaciach przestrzennych, określanych jako trans i cis. Przeważa forma trans; ciepło, światło i promieniowanie ultrafioletowe mogą przekształcić ją w formę cis.²

Co dzieje się z resweratrolem w organizmie

Resweratrol dobrze się wchłania: w badaniu z udziałem sześciu ochotników organizm przyswoił co najmniej 70 procent 25-miligramowej dawki. Ściana jelita i wątroba szybko przyłączają do cząsteczki grupy siarczanowe lub reszty kwasu glukuronowego, więc we krwi krążą głównie te przekształcone formy, nazywane metabolitami, oraz jedynie niewielkie ilości niezmienionego resweratrolu.⁴

Nowsze badania sugerują, że metabolity te nie są po prostu produktami odpadowymi. Uważa się, że enzymy w tkankach i w bakteriach jelitowych ponownie odłączają przyłączone grupy i uwalniają wolny resweratrol, dzięki czemu krążące we krwi metabolity mogą stanowić rezerwę tego związku.⁵ W doświadczeniach laboratoryjnych komórki wyściełające ludzkie naczynia krwionośne przekształcały metabolity resweratrolu z powrotem w wolny resweratrol.⁶

Co dotąd badano

Sirtuiny. W 2003 roku badacze opisali, że resweratrol aktywował sirtuinę, enzym z rodziny wiązanej z efektami ograniczenia kalorycznego, i wydłużał życie drożdży.⁷ Odkrycie to zapoczątkowało długi spór naukowy o to, jak przebiega ta aktywacja, a w późniejszych badaniach opisano mechanizm, w którym zależy ona od kształtu białka docelowego i od określonego miejsca w cząsteczce enzymu.⁸ W badaniu z 2023 roku z udziałem zdrowych kobiet i mężczyzn w wieku od 55 do 65 lat przyjmowanie 500 mg resweratrolu dziennie przez 30 dni zwiększyło stężenie sirtuiny SIRT1 we krwi, podobnie jak dieta o ograniczonej kaloryczności w grupie porównawczej.⁹

Badania na myszach. Myszy na diecie wysokokalorycznej, którym podawano resweratrol, żyły dłużej niż myszy na tej samej diecie, które go nie otrzymywały.¹⁰ U myszy na standardowej diecie resweratrol nie wydłużał życia, ale starsze zwierzęta, którym go podawano, wykazywały mniej oznak związanego z wiekiem pogarszania się funkcji organizmu, w tym bardziej elastyczną aortę, lepszą koordynację ruchową, rzadszą zaćmę i lepiej zachowaną gęstość kości.¹¹

Badania z udziałem ludzi od 2016 roku. Najbardziej szczegółowe nowsze wyniki pochodzą z randomizowanych badań kontrolowanych placebo, w których ani uczestnicy, ani badacze nie wiedzieli, kto otrzymuje resweratrol:

• U 80 kobiet po menopauzie przyjmowanie 75 mg dwa razy dziennie przez 14 tygodni poprawiło zdolność naczyń krwionośnych mózgu do reagowania na zwiększone zapotrzebowanie o 17 procent w porównaniu z placebo. Poprawiły się też pamięć werbalna i ogólna sprawność poznawcza.¹²
• Ta sama grupa badawcza obserwowała następnie przez 24 miesiące 125 kobiet po menopauzie, z których każda przez jeden rok przyjmowała resweratrol, a przez drugi placebo. W okresie przyjmowania resweratrolu ogólna sprawność poznawcza poprawiła się o 33 procent, a przepływ krwi w mózgu i stężenie insuliny na czczo również zmieniły się w korzystnym kierunku.¹³ W tym samym badaniu gęstość mineralna kości w dolnym odcinku kręgosłupa i w biodrze zwiększyła się w porównaniu z placebo, a stężenie markera rozkładu tkanki kostnej obniżyło się o około 7 procent.¹⁴ Kobiety zgłaszały też mniejszy ból, mniej fizycznych objawów menopauzy i lepsze ogólne samopoczucie.¹⁵
• Wśród 30 zdrowych osób w wieku od 65 do 80 lat, które uczestniczyły w 12-tygodniowym programie ćwiczeń, te, które dodatkowo przyjmowały 500 mg resweratrolu dziennie, uzyskały większy przyrost siły i mocy mięśni oraz odporności na zmęczenie, a także więcej mitochondriów (struktur komórek wytwarzających energię) w mięśniach niż osoby ćwiczące i przyjmujące placebo.¹⁶
• W badaniu pilotażowym z udziałem 60 starszych osób z ograniczoną sprawnością fizyczną, z których wszystkie ćwiczyły przez 12 tygodni, dystans pokonywany w ciągu sześciu minut marszu zwiększył się o 33 metry przy przyjmowaniu 1000 mg resweratrolu dziennie i o 9 metrów przy placebo. Badacze uznali, że uzasadnione jest przeprowadzenie większego badania.¹⁷
• U 30 starszych osób duże dawki, od 2 do 3 gramów dziennie, przyjmowane przez sześć tygodni poprawiły funkcję naczyń krwionośnych i zwiększyły liczbę mitochondriów w mięśniach, choć regulacja stężenia glukozy we krwi się nie zmieniła.¹⁸

Jeśli chodzi o skórę, w badaniu z 2025 roku z udziałem 134 kobiet powyżej 40. roku życia porównywano przez osiem tygodni kapsułki z resweratrolem (150 mg dziennie), krem z resweratrolem oraz obie formy stosowane łącznie. Punktowa ocena zmarszczek obniżyła się najbardziej, o około 12 procent, gdy kapsułki i krem stosowano razem, i była to jedyna kombinacja wyraźnie różniąca się od placebo; same kapsułki dały mniejszą poprawę.¹⁹

Co pokazują dowody jako całość

W przeglądzie parasolowym z 2026 roku, w którym połączono 45 przeglądów systematycznych randomizowanych badań kontrolowanych, stwierdzono 35 istotnych związków między resweratrolem a parametrami zdrowotnymi, z czego 27 oceniono jako wyniki o umiarkowanej lub wysokiej pewności. Wyniki o wysokiej pewności dotyczyły mniejszego obwodu talii, niższego stężenia cholesterolu całkowitego u dorosłych z nadwagą oraz niższego ciśnienia tętniczego u osób z cukrzycą typu 2. Wśród wyników o umiarkowanej pewności znalazły się pamięć robocza, funkcja ścian naczyń krwionośnych i markery stanu zapalnego.²⁰

Inne analizy zbiorcze wskazują w tym samym kierunku. W łącznej analizie 17 badań resweratrol poprawiał rozszerzenie naczynia zależne od przepływu, czyli miarę tego, jak dobrze rozszerzają się tętnice, o około 1,4 punktu procentowego.²¹ W łącznej analizie 17 badań klinicznych obniżał stężenie TNF-alfa i hs-CRP, dwóch markerów stanu zapalnego we krwi.²²

Nie we wszystkich badaniach uzyskano te same efekty. W analizie z 2025 roku, obejmującej dziesięć badań z udziałem kobiet po menopauzie, potwierdzono niższe wyniki w skalach bólu i niższe stężenie markera rozkładu tkanki kostnej, ale nie stwierdzono łącznej zmiany sprawności poznawczej ani nastroju.²³

Bezpieczeństwo

W 12-miesięcznym badaniu z udziałem kobiet po menopauzie dawka 150 mg dziennie była dobrze tolerowana, bez widocznych działań niepożądanych.²⁴ W przeglądzie z 2024 roku, obejmującym badania z udziałem osób starszych, stwierdzono, że w żadnym z nich nie odnotowano istotnych zdarzeń niepożądanych.²⁵ Bardzo duże ilości mogą wywoływać dolegliwości trawienne: w badaniu, w którym stosowano od 2 do 3 gramów dziennie, u trzech uczestników przy dawce 3 gramów wystąpiły nasilone objawy ze strony przewodu pokarmowego.¹⁸ Przy 1 gramie dziennie resweratrol zmieniał też aktywność kilku enzymów wątrobowych rozkładających leki, co mogłoby wpływać na działanie niektórych leków.²⁶

Otwarte pytania

• W jakim stopniu metabolity przyczyniają się do efektów obserwowanych u ludzi?
• Czy większe badania potwierdzą wyniki dotyczące przepływu krwi w mózgu, funkcji poznawczych i kości u kobiet po menopauzie?
• Czy resweratrol może wspierać korzyści płynące z ćwiczeń fizycznych u osób starszych w dłuższym okresie?
• Jakie ilości i jaki czas stosowania są najwłaściwsze w odniesieniu do poszczególnych badanych efektów?

Źródła

1. Berman AY, et al. The therapeutic potential of resveratrol: a review of clinical trials. npj Precis Oncol. 2017;1:35. doi:10.1038/s41698-017-0038-6
2. Shaito A, et al. Potential adverse effects of resveratrol: a literature review. Int J Mol Sci. 2020;21(6):2084. doi:10.3390/ijms21062084
3. Kontaxakis E, Trantas E, Ververidis F. Resveratrol: a fair race towards replacing sulfites in wines. Molecules. 2020;25(10):2378. doi:10.3390/molecules25102378
4. Walle T, et al. High absorption but very low bioavailability of oral resveratrol in humans. Drug Metab Dispos. 2004;32(12):1377-1382. doi:10.1124/dmd.104.000885
5. Szymkowiak I, Kucinska M, Murias M. Between the devil and the deep blue sea: resveratrol, sulfotransferases and sulfatases. A long and turbulent journey from intestinal absorption to target cells. Molecules. 2023;28(8):3297. doi:10.3390/molecules28083297
6. Fernández-Castillejo S, et al. Endothelial cells deconjugate resveratrol metabolites to free resveratrol: a possible role in tissue factor modulation. Mol Nutr Food Res. 2019;63(3):e1800715. doi:10.1002/mnfr.201800715
7. Howitz KT, et al. Small molecule activators of sirtuins extend Saccharomyces cerevisiae lifespan. Nature. 2003;425(6954):191-196. doi:10.1038/nature01960
8. Hubbard BP, et al. Evidence for a common mechanism of SIRT1 regulation by allosteric activators. Science. 2013;339(6124):1216-1219. doi:10.1126/science.1231097
9. Gonçalinho GHF, et al. Sirtuin 1 and vascular function in healthy women and men: a randomized clinical trial comparing the effects of energy restriction and resveratrol. Nutrients. 2023;15(13):2949. doi:10.3390/nu15132949
10. Baur JA, et al. Resveratrol improves health and survival of mice on a high-calorie diet. Nature. 2006;444(7117):337-342. doi:10.1038/nature05354
11. Pearson KJ, et al. Resveratrol delays age-related deterioration and mimics transcriptional aspects of dietary restriction without extending life span. Cell Metab. 2008;8(2):157-168. doi:10.1016/j.cmet.2008.06.011
12. Evans HM, Howe PRC, Wong RHX. Effects of resveratrol on cognitive performance, mood and cerebrovascular function in post-menopausal women; a 14-week randomised placebo-controlled intervention trial. Nutrients. 2017;9(1):27. doi:10.3390/nu9010027
13. Thaung Zaw JJ, Howe PRC, Wong RHX. Long-term effects of resveratrol on cognition, cerebrovascular function and cardio-metabolic markers in postmenopausal women: a 24-month randomised, double-blind, placebo-controlled, crossover study. Clin Nutr. 2021;40(3):820-829. doi:10.1016/j.clnu.2020.08.025
14. Wong RHX, Thaung Zaw JJ, Xian CJ, Howe PRC. Regular supplementation with resveratrol improves bone mineral density in postmenopausal women: a randomized, placebo-controlled trial. J Bone Miner Res. 2020;35(11):2121-2131. doi:10.1002/jbmr.4115
15. Thaung Zaw JJ, Howe PRC, Wong RHX. Long-term resveratrol supplementation improves pain perception, menopausal symptoms, and overall well-being in postmenopausal women: findings from a 24-month randomized, controlled, crossover trial. Menopause. 2021;28(1):40-49. doi:10.1097/GME.0000000000001643
16. Alway SE, et al. Resveratrol enhances exercise-induced cellular and functional adaptations of skeletal muscle in older men and women. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2017;72(12):1595-1606. doi:10.1093/gerona/glx089
17. Harper SA, et al. Resveratrol and exercise combined to treat functional limitations in late life: a pilot randomized controlled trial. Exp Gerontol. 2021;143:111111. doi:10.1016/j.exger.2020.111111
18. Pollack RM, et al. Resveratrol improves vascular function and mitochondrial number but not glucose metabolism in older adults. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2017;72(12):1703-1709. doi:10.1093/gerona/glx041
19. Rao A, et al. Trans-resveratrol reduces visible signs of skin ageing in healthy adult females over 40: an 8-week randomized placebo-controlled trial. Front Aging. 2025;6:1727244. doi:10.3389/fragi.2025.1727244
20. Sun JN, et al. Effects of resveratrol supplementation on multiple health outcomes: an umbrella review of systematic reviews and meta-analyses of randomized controlled trials. Nutr J. 2026;25(1):63. doi:10.1186/s12937-026-01319-5
21. Mohammadipoor N, et al. Resveratrol supplementation efficiently improves endothelial health: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Phytother Res. 2022;36(9):3529-3539. doi:10.1002/ptr.7562
22. Koushki M, Dashatan NA, Meshkani R. Effect of resveratrol supplementation on inflammatory markers: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Clin Ther. 2018;40(7):1180-1192.e5. doi:10.1016/j.clinthera.2018.05.015
23. Wu W, et al. Effects of resveratrol on postmenopausal women: a systematic review and meta-analysis. Front Pharmacol. 2025;16:1588284. doi:10.3389/fphar.2025.1588284
24. Thaung Zaw JJ, Howe PRC, Wong RHX. Sustained cerebrovascular and cognitive benefits of resveratrol in postmenopausal women. Nutrients. 2020;12(3):828. doi:10.3390/nu12030828
25. Yadegar S, et al. Effects and safety of resveratrol supplementation in older adults: a comprehensive systematic review. Phytother Res. 2024;38(5):2448-2461. doi:10.1002/ptr.8171
26. Chow HH, et al. Resveratrol modulates drug- and carcinogen-metabolizing enzymes in a healthy volunteer study. Cancer Prev Res. 2010;3(9):1168-1175. doi:10.1158/1940-6207.CAPR-09-0155

Ten artykuł ma charakter edukacyjny i przedstawia ogólne informacje o składniku oraz badaniach nad nim. Nie stanowi porady medycznej. Osoby, które mają problemy zdrowotne, są w ciąży lub karmią piersią albo przyjmują leki, powinny przed zastosowaniem suplementów diety porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą.

Ostatnia weryfikacja treści: październik 2026